Mot nyheidningane

Denne artikkelen er kanskje ein av baron Julius Evola sine mest kjende, og det er ikkje utan grunn. Det er sers fasjonabelt i ulike underkulturar og krinsar i dag å hevda sokalla ”heidenske” prinsipp og syn på vêrdi. Det tragiske ved dette er at dei referansepunkti som desse krinsane forfektar, ikkje berre har mista det vesle ekte ”heidenske” ved seg som dei Evola i artikkelen kritiserar hadde for ein del år sidan, men faktisk har teke steget endå vidare til å ikkje ha noko til felles med ein ekte ”heidenskap” i det heile. Der dei tidlegare ”heidenske” grupperingane til ein viss grad hadde ein ektefølt interesse av å nå attende til ein førkristen religiøsitet, om enn misforstått, har notidi sine ”heidningar” ingen høgare referansepunkt i det heile, men kun eit tomt skal tufta på modernitet og ”humanisme”. Difor er det at Evola sin artikkel er so viktig i dag, for desse notidi sine ”heidningar” ikkje berre skal ta steget attende til den velmeinte men til dels feilslegne ”heidenskapen” forfekta av blant anna Alfred Rosenberg, men ta steget endå eit hakk attende (rettare sagt, framover) til den ekte og upolitiserte heidenskapen som hadde i seg dei høgare solare Tradisjonelle referansepunkti. Å unngå dei fellene som utradisjonelle og antitradisjonelle krefter har lagt, er sers viktig, so ein ikkje endar opp med å forsvara ein ”heidenskap” som kun har i seg antitradisjonelle og undergravande element, det einaste ein slik ”heidenskap” kan føra til er at ein forsvarar den fienden som har lagt desse fellene. Kun ved å unngå desse fellene kan ein oppleva å transcendera den vêrdi som i dag utvitydig befinn seg midt i Kali Yuga, den mørke tidsalderen.

 

Mot nyheidningane : Misforståingane til den nye « paganismen »

Det er kanskje passande å peika ut misforståingane som er utbreidde no for tidi i ein del radikale sirklar, som trur at ei løysing ligg i form av ein ny paganisme. Desse misforståingane er allereie synlege ved bruken av termar som « heidning » og « heidenskap ». [engelsk: « pagan » og « pagandom »] Eg sjølv, som nytta desse uttrykki som slagord i ei bok som blei utgjevi i Italien i 1928, og i Tyskland i 1934, har grunn til oppriktig anger.

Sant nok førekjem ordet for heidning, paganus, hjå enkelte av oldtidi sine skribentar slik som Livy utan ein serskilt negativ tone. Men dette endrar ikkje det faktum at ved ankomsti av den nye trui, blei ordet paganus eit avgjort nedsetjande uttrykk, slik som det blei brukt av dei tidlege kristne apologetane. Det er utleia frå pagus, i tydingi ”liten landsby” eller ”bygd”, slik at paganus viser til det bondske viset å tenkja på; eit ukulturelt, primitivt og overtruisk vis. For å vera i stand til å fremja og lovprisa den nye trui, hadde apologetane den dårlege vanen å heva seg sjølve gjennom å rakka ned på andre former for tru. Det var ein ofte medviten systematisk nedrakking og uriktig framstilling av nesten alle dei tidlegare tradisjonane, doktrinane og religionane, som blei plassert i same gruppe under det hånande samleomgrepet ”paganisme” eller ”heidenskap”. For å nå dette målet, la apologetane openbart ein overlagt innsats i å framheva dei aspekti ved dei førkristne religionane og tradisjonane som mangla einkvar normal eller opphavleg eigenart, men som utvitydig var former som var blitt degenererte. Slike polemiske framgangsmåtar leidde, serskilt, til karakteriseringi av alt som hadde vore fòrut for kristendommen, og som dermed var ikkje-kristent, som naudvendigvis antikristent.

Ein burde tenkja over, då, at « paganisme » er eit fundamentalt tendensiøst og kunstig omgrep som om knapt stemmer overeins med røyndomen ved det den førkristne vêrdi alltid var i sine normale lekamleggjeringar, bortsett frå eit par dekadente element og aspekt som stamma frå degenererte restar av eldre kulturar.

So snart me har blitt klar over dette, kjem me til ein paradoksal erkjenning; at denne imaginære paganismen som aldri eksisterte, men blei oppfunnen av kristne apologetar, no tenar som startpunktet for sokalla heidenske kretsar, og dermed trugar for fyrste gong i historien med å bli ein realitet—verken meir eller mindre enn det.

Kva er hovudtrekki ved dagens heidenske syn på tilveret, som heidenskapen sine eigne apologetar trur på og erklærar synet for å vera? Det primære trekket er fangenskapi i Naturen. All transcendens er totalt ukjent for det heidenske verdssynet; det vert verande hengande fast i ein blanding av Ånd og Natur, i ein uklår einskap av Kropp og Sjel. Det er ingenting ved religionen til heidenskapen utanom ei overtruisk guddommeleggjering av naturlege fenomen, eller ved stammeenergiar elevert til status som mindre guddommar. Ut av dette oppstår det fyrst av alt ein blod- og jordbunden partikularisme. Det neste som kjem er ei vraking av verdien av personlegheit og friheit, og ein tilstand av uskuld som berre er den same som hjå naturmennesket, før oppvakningi til noko form for sann overnaturleg lengsel. Bortanfor denne uskuldi er det berre ein mangel på hemningar, « synd », og gleda ved å synda. På andre områder er det ingenting anna enn overtru, eller ein reint blasfemisk kultur av materialisme og fatalisme. Det er som om ankomsti til kristendommen (dersom me ignorerer visse forlauparar som blir avskrivne som uviktige) tillet vêrdi beståande av overnaturleg friheit å sleppa gjennom, let ynde og personlegheit sleppa inn, i kontrast til den fatalistiske og naturbundne trui som blir tillagt « paganismen », og som hadde med seg eit katolsk ideal (i den etymologiske formi av universalitet) og ein sunn dualisme, som gjorde det mogleg å undertvinga Naturen ein høgare lov, og for « Åndi » å triumfera over lovi om kjøtet, blodet og dei falske gudane.
Dette er hovudtrekki ved den dominerande forståingi av paganismen, id est, av alt som ikkje medfører eit spesifikt kristent syn på vêrdi. Alle som innehar ein direkte kjennskap til kulturell eller religiøs historie, uansett kor elementær, kan sjå kor ukorrekt og einsidig ein slik haldning er. I tillegg, i dei tidlege kyrkjefedrane er det ofte teikn på ei høgare forståing av symboli, doktrinane og religionane til dei fôrutgåande kulturane. Her vil me berre gje ein smakebit.

Det som utmerka den førkristne vêrdi, i alle den sine normale former, var ikkje den overtruiske guddommeleggjeringi av naturen, men ein symbolsk forståing av den, fordi (som eg ofte har understreka) alle fenomen og alle hendingar opptredde som den merkbare openbaringi av den oversanselege vêrdi. Den heidenske forståingi av vêrdi og menneskji var i alt kjenneteikna ved heilag symbolisme.

Det som meir er, den heidenske levemåten var absolutt ikkje ein av tankelaus uskuld, heller ikkje naturleg overgjeving til lidenskapen, sjølv om nokre former av den var tydeleg degenererte. Den var allereie klar over ein sunn dualisme, noko som blir spegla i dei universelle religiøse og metafysiske grunnomgrepi til heidenskapen. Her kan me nemna den dualistiske krigarreligionen hjå oldtidi sine ariske iranarar, allereie diskutert og kjende for alle; den hellenistiske antitesen mellom « dei to naturane », mellom Vêrdi og Undervêrdi, eller den nordiske mellom Æserasen og jotnane; og til slutt den indoariske kontrasten mellom sams’ra, « straumen av form », og m(o)kthi, « frigjering » og « perfeksjon ».

På dette grunnlaget, delte alle dei førkristne kulturane ein streben etter overnaturleg friheit, id est, etter den metafysiske perfeksjoneringi av personlegheiten, og alle anerkjente dei Mysterium og innviingar. Eg har allereie peika på at Mysterii ofte tydde attererobringi av den opphavlege tilstanden, spiritualiteten til dei solare, Hyperboreiske rasane, på grunnleggjingi av ein tradisjon og ein kunnskap som var skjult gjennom hemmeleghald og eksklusivitet frå forureiningi til eit miljø som allereie var i forfall. Me har òg sett at i dei austlege landi, var den ariske kvaliteten allereie forbunde med « ein andre fødsel » oppnådd gjennom innviing. Når det gjeld naturleg uskuld som den heidenske kroppskultusen, er dette eit eventyr og ikkje eingong bevis for hjå villmenn, for trass den indre mangel på sondring allereie nemnt i samband med rasane som var « i pakt med naturen », hadde desse folki hemningar og avgrensa livi sine gjennom utallege tabu på eit vis som ofte var strengare enn dei moralske påbodi til dei sokalla « positive religionane ». Og for det som med eit overflatisk blikk ser ut til å lekamleggjera urtypen på slik « uskuld », nemleg det klassiske idealet, var det ikkje noko kroppskultus; det høyrde ikkje til på den sida av kropp-ånd dualismen, men på den andre sida. Som allereie uttalt, det klassiske idealet er det av ei Ånd som er so dominant at den under visse gunstige åndelege føresetnadar formar Kroppen og Sjeli i sitt eige bilete, og dermed oppnår ein perfekt harmoni mellom det indre og det ytre.

 Til slutt, det er ein streben vekk frå den partikularismen som blei funnen overalt i den « heidenske » vêrdi, som skuldast den keisarlege innkallingi som kjenneteikna den oppstigande fasen i dei nordisk ætta rasane. Ein slik innkalling var ofte metafysisk forbetra og foredla, og sto fram som den naturlege konsekvensen av utvidingi til oldtidi sitt heilage statsomgrep; ogso i den formi det sigrande åndsnærveret av « den høgare vêrdi » og det faderlege, Olympiske prinsippet som søkte etter å openbara seg i den tilblivande vêrdi. Slik sett kan me koma i hug det gamle iranske konseptet om Imperium og om « Kongen åt kongane », med den forbundne doktrinen om hvarenÙ (den « himmelske glansen » som dei ariske herskarane var skjenka), og den indoariske tradisjonen om « Vérdskongen » eller cakravartÓ, osb, heilt fram til atterkomsti av desse betydingane i den « Olympiske » antakingi om oldtidi sin romerske idé om Staten og Imperiet. Det romerske imperiet, òg, hadde sitt heilage innhald, som systematisk blei misforstått eller undervurdert ikkje berre av kristendommen, men òg av skribentane til « positivistisk » historie. Til og med Keisarkulti hadde ein betyding av hierarkisk einheit på toppen av eit panteon, som var ein serie av separate territorial- og forfedrekultusar som tilhøyrde dei ikkje-romerske folki, som blei fritt respektert so lengje dei heldt seg innanfor sine naturlege grenser. Omsider, angåande den « heidenske » einskapen hjå dei to maktene, åndeleg og verdsleg, var dette sers langt frå den meining at dei var samansmelta slik som ein « solar » rase forstod det, det uttrykte den overordna retten som må tilskrivast den åndelege autoriteten i midtpunktet hjå einkvar normal stat; dermed var det noko ganske anna enn frigjeringi og « overherredøme » til ein reint sekulær stat. Dersom me skulde gjera liknande endringar i åndi av sann objektivitet, vilde moglegheitene vore overveldande.

Fleire misforståingar angåande den « heidenske » vêrdsanskodingi. 

Når dette er sagt, er det framleis den verkelege moglegheiten for å transcendera visse aspekt ved kristendommen. Men ein må vera heilt klår: den latinske termen « transcendere » tyder bokstavleg talt å forlata noko bak seg når ein stig oppover, og ikkje nedover! Det er verdt å ta opp att at hovudsaki er ikkje å avvisa kristendommen; det handlar ikkje om å visa den same inkompetansen mot den som kristendommen sjølv har vist, og i store trekk held fram med å visa, mot oldtidi sin paganisme. Det er handlar meir om å utfylla kristendommen ved hjelp av ei høgare og eldre arv, eliminera nokre av trekki og leggja vekt på andre, viktigare trekk, der denne trui ikkje naudvendigvis motseier dei universelle prinsippi hjå den førkristne spiritualiteten.

Dette er, dessverre, ikkje den stien som blir fylgt av dei radikale kretsane me har nemnt. Mange av desse nyheidningane ser ut til å ha gått i ei fella som med vilje var sett for dei, der dei ofte endar opp med å forfekta og forsvara idear som meir eller mindre svarar til den oppkonstruerte, naturbundne, partikularistiske heidenskapen, utan lys og transcendens, som var eit polemisk skaparverk frå ei kristen misforståing av den førkristne vêrdi, og som er tufta, på det meste, på nokre få spreidde element frå den vêrdi i den sitt forfall og devolusjon. Og som om dette ikkje var nok, tyr folk ofte til ein antikatolsk polemikk som, uansett sin politiske rettferdiggjering, ofte trekker i langdrag og tilpassar seg den gamle klisjeen om ein reint moderne, rasjonalistisk og opplysningstidstype heidenskap som har vore velbrukt av liberalismen, demokratiet og frimurarskapen. Dette var ogso tilfellet, til ein viss grad, med H. S. Chamberlain, og den dukkar oppatt i ein viss italiensk bevegelse som har prøvd å kopla rasebasert tenkjing med den « idealistiske » doktrinen om immanens.

Det er ein allminneleg og tydeleg tendens i nyheidenskapen til å laga ein ny, overtruisk mystisisme, basert på glorifiseringi av immanens, av Livet og Naturen, som står i den største kontrast til det Olympiske og heroisk idealet hjå dei store ariske kulturane frå den førkristne antikken. Det vilde vore ein indikasjon på ein mykje større vektleggjing av den materialistiske, maternalske og telluriske sida, dersom det ikkje rota seg vekk i tåkete og dilettantisk filosofering. For å gje eit eksempel, kan me spørja kva dei eigentleg meinar med denne « Naturen », som desse gruppene er so ivrige på? Det er lite vits i å peika på at det med sikkerheit ikkje var Naturen som blei opplevd og anerkjent av oldtidi sitt tradisjonelle menneskje, men ein rasjonalistisk konstruksjon frå den franske opplysningstidi. Det var rasjonalistane som, med avgjort undergravande og revolusjonære motiv, oppkonstruerte myten om Naturen som « god », vis og sunn, i motsetnad til ròtenskapen frå einkvar menneskjeleg « Kultur ». Dermed kan me sjå at den optimistiske naturmyten til Rousseau og rasjonalistane marsjerar i dei same rekkjene som « naturretten », universalisme, liberalisme, humanisme, og fornektingi av alle positive og strukturerte former for suverenitet. Det som meir er, denne myten har absolutt ikkje noko grunnlag i naturhistorien. Einkvar ærleg vitskapsmann veit at det ikkje er plass til « Naturen » innanfor råmene hjå teoriane hans, dei som har som mål bestemmingi av reint abstrakte likeverdige og matematiske forhold. Når det gjeld biologisk forsking og arvelæreforsking, kan me allereie sjå den ubalansen som vilde oppstå det augneblikket ein heldt visse lover for å vera endelege, når dei berre var anvendelege for delaspekt ved røyndi. Det som folk kallar for « Natur » i dag har ingenting å gjera med det som naturen betydde for det tradisjonelle, solare menneskje, eller med kunnskapen om det som var oppnåeleg for eit slikt menneskje takka vera hans Olympiske og kongelege stilling. Det er ingen teikn på dette i det heile innanfor forkjemparane av denne nye mystisismen.

Misforståingar av meir eller mindre same art oppstår i samband med politisk tenkjing. Paganisme blir her brukt som synonym for eit reint verdsleg men eksklusivt omgrep av uavhengigheit, som snur forholdi på hovudet. Me har allereie sett at i oldtidi sine statar, tydde einheiten mellom dei to kreftene noko heilt anna. Det utgjorde grunnlaget for den åndeleggjeringi av politikk, medan nyheidenskap resulterar i å faktisk politisera det åndelege, og dermed nok ein gong trer inn på den gale vegen åt Gallarane og Jakobinarane. I kontrast viste oldtidi sitt konsept av Staten og Imperiet alltid ein tilkopling til den Olympiske ideen.

Kva skal me tykkja om den haldningi som ser jødedommen, Rom, den katolske kyrkja, frimurarskapen og kommunismen som meir eller mindre éin og same ting, berre fordi deira utgangspunkt er annleis enn den grunne tenkjingi åt Folket? Folket si tenkjing langs desse linene trugar med å gå seg vill i mørkni, der ingen sondring er mogleg lengjer. Det viser at den folkelege tenkjingi har tapt den ekte forståingi for hierarkiet av verdiar, og at den ikkje kan unngå dei lammande alternativi av destruktiv internasjonalisme og nasjonalistisk partikularisme, medan den tradisjonelle forståingi av Imperiet er overlegen beggje desse konsepti.

For å avgrensa oss sjølve til eitt enkelt døme; katolsk dogmatisme utfyller faktisk ein nyttig preventiv rolle ved å stogga verdsleg mystisisme og liknande utbrot frå å nå forbi eit visst punkt; den lagar ein sterk demning som vernar det området der transcendent kunnskap og genuint overnaturlege element styrer—i det minste der dei burde styra. Ein kan godt kritisera måten slik transcendens og kunnskap har blitt forstått innan kristendommen, men ein kan ikkje gå over til ein « blasfemisk » kritikk som beslaglegg eit eller anna polemisk våpen, fantaserande om den antekne ariske bakgrunnen til immanensdoktrinen, om « naturreligionar », « livskultusen » osb, utan å verkeleg tapa ansikt; kort sagt, ein oppnår ikkje dermed den opphavlege vêrdi av byrjingi, men den som tilhøyrer Mottradisjonen eller det telluriske og primitive viset å eksistera på. Dette vilde faktisk vore den aller beste måten å gjenkonvertera folki med dei beste « heidenske » talenti til katolisismen!

Ein må vera varsam so ein ikkje går inn i dei misforståingane og feili me har nemnt, som eigentleg berre tenar til å forsvara den felles fienden. Ein må prøva å utvikla kapasiteten til å plassera seg sjølv på det nivået der didaktisk forvirring ikkje kan nå ein, og der all dillettantismen og vilkårleg intellektuell aktivitet er ekskludert; der ein står energetisk imot all påverknad frå forvirrande, lidenskaplege ynskje og frå den aggressive nytingi av polemikk; der, endeleg og fundamentalt, ingenting tel bortsett frå den presise, strenge og objektive kunnskapen om åndi hjå den Opphavlege Tradisjonen.

 

Publicités