Romanskheit, Germanskheit og Lyset frå Nord

black sun.jpg

Denne artikkelen frå baron Julius Evola vart i store trekk nytta som grunnlag for ei rekkje med føredrag som Evola heldt i Tyskland på 30-talet etter invitasjon frå Riksministeriet for Utanrikssaker, og kom i redigert form ut i bokform i hans siste utgjeving ”Bogen og Klubba”. Her tek han opp ein del av dei misforståingane som mange både har og hadde omkring eit påstått uoverstigeleg ”skilje” mellom det germanske nordeuropa og det ”latinske” sydeuropa. Dette skilje blir ofte framheva av ulike krinsar, og vart på det meir profane politiske planet nytta av visse krinsar på beggje sider av den tysk-italienske grensa for å hindra eit nærmare samarbeid mellom dei to kulturkrinsane. Som Evola syner oss, er dette skiljet kunstig og oppkonstruert, til dels av folk med undergravande hensikter. Det er nemleg ikkje noko skilje mellom desse folki, men heller ein felles straum av indoeuropeisk arv som beggje må søka seg attende til for å oppnå eit reelt samarbeid mot den felles fienden. Både det nordlege og det sydlege Europa er like ”nordisk” religiøst sett, og det å lokalisera denne Tradisjonelle visdomen, den overlegne visdomen frå det ultimate Nord, er det som alle Tradisjonelle europeiske folk må streba mot i tråd med sin ibuande natur.

Romanskheit, Germanskheit og « Lyset frå Nord ».

Idéane som me skal avdekka her kan essensielt ha ei historisk og tilbakeskodande interesse då situasjonen som kunde gitt han ein konkret og dagsaktuell verdi ikkje lengjer er tilstades i skrivande tidspunkt. Me har allereie spesifikt uttrykt og støtta dei i den perioden der, i Italien og Tyskland, rørsler for fornying og atteroppbyggjing hevda seg sjølv som, medan dei kjempa imot dei ekstreme formene for moderne politisk-sosial undergraving, mot bolsjevisme og demokrati, ogso var kjenneteikna av ynskjet om ein tilbakevending til opphavet og, ser me utanom deira reint politiske påstandar, formulerte problemet ved ein visjon av vêrdi som skulde nyttast som grunnlag for ei formande og opprettande handlingsråma av menneskjetypen frå beggje nasjonane. Dei problematiske, sanneleg rett og slett negative, sidene utvist av desse rørslene, dei einaste sidene som blir brakt opp tendensiøst i det noverande politiske klimaet, burde ikkje hindra einkvar objektive sjel frå å anerkjenna potensiali som dersom, i spesifikke tilhøve, dei hadde ein fullgod utvikling, vilde ha vore for å bli tekne i betraktning, i dei rørslene, som effektivt gyldige. I den situasjonen, var det óg eit spørsmål om å kjenna spesifikt til kva grad, i den atteroppbyggjande innsatsen kjenneteikna ved desse rørslene, visse verdiar og visse tradisjonar frå det eine folket kunde bli integrert i dei frå det andre.

I dag er føresetnadane for å hanskast med desse spørsmåli ikkjeeksisterande. Det er ikkje naudvendig å sei kva som er det generelle politisk-sosiale og åndelege klimaet i Italien no; alle kan sjå at denne nasjonen, affektert av demokratiske griller og den sosialistiske og bolsjevistiske aukande korrupsjonen, har treft botn trass i nærveret til motkrefter, ute av stand til å, likevel, slå seg saman til eit tett høgreradikalt samband og til å oppretthalda ein presis, grundig, kompromisslaus, doktrine om Staten. Fenomen slike som dei som me allereie har peika ut då me tala om rasen av dei flyktige menn, om smaken for vulgaritet, om den matte og regressive sexologien og om det tridje kjønn, og so vidare, kan bli oppdaga, i tillegg, i det noverande Italien. I Tyskland, i Vest-Tyskland, er ting verre fordi, om omstyrting, korrupsjon og politisk-sosialt anarki er mindre ekstremt, om ein større orden og betre disiplin sigra, har fortidi blitt kasta vekk ukritisk og nesten hysterisk, praktisk materialisme dominerar, nye generasjonar nektar totalt å bli interessert i einkvar overordna idé, berre det faktum å tala om ei vêrdsanskoding er ofte mistenksamt og det er ikkje eingong noko liknande der som dei gruppene som, i Italien, ikkje har gløymt alt, og som, på eit vis, framleis held stand og reagerar.

Med dette sagt, trur me at å minnast dei problemi som me har formulert ved det tidlegare høve – problemet om forholdi mellom Romanskheit og Germanskheit og omkring moglegheitene for ein gjensidig integrasjon – ikkje er heilt utan interesse, på grunn av visse element av ibuande og normativ verdi, bortanfor det tilbakeskodande og dokumentariske aspektet. (1).

Med tanke på Italien, hovudpunktet for avviket var føresetnaden om ein gradvis formering, frå grunnstammen i folket til ein slik nasjon, av ein overordna type som, til ein viss grad, representerte atterkome, etter ein intervall på eit hundreår, av ein av den sine fundamentale element, av den Romerske eller, meir nøyaktig, ein « Arisk-romersk », som ein siger over den sine andre mindre attråverdige element, som somme tider til og med er framtredande i den. (2). Termen « Arisk », her, viser til Indoeuropeisk opphav. Bruken av den bør ikkje bli påverka av dei vilkårlege og overflatiske slutningane til ein viss politiske rasisme; det er sanneleg eit fundamentalt og positivt referansepunkt i den. Velkjend samanliknande forsking har funne fram til felleselement som, med tanke på termar som karakter og « stil », har blitt framvist av den dominante slekti frå same opphav, slik som, i Europa, dei frå oldtidi sitt Romarrike, frå Dorisk-ægeiske Hellas og av germanske befolkningar. No, det er aspekt ved karakteren til den tyske mannen der dei originale tendensane har blitt oppretthaldne betre. Det er allereie meiningsfylt at Preussen kunde bli omtala som « Det Nordiske Romarriket », medan, som me har minnast i eit tidlegare kapittel, visse, motsett, kunde omtala romarane som « si tid sine prøyssarar ». Det som óg er meiningsfylt er at dei doriske og klassiske nostalgiane til preussianismen, som har eit utlaup i den doriske stilen til den berømte Døri til Brandenburg i Berlin. Tendensen til disiplin, til uhildra teneste (i so stor grad at uttrykket « travailler pour le roi de Prusse » [å tena under den prøyssiske kongen] har blitt eit uttrykk for kvar handling som ikkje blir utført for profitt), ukorruptheit, nøkternheit, virilitet, aktiv realisme, reservertheit, enkelheit i livet, klåre og personlege forhold til kommando og av lydigheit – alt dette har gitt seg utslag i den beste tyske, prøyssiske typen, i ein mykje større grad enn det har i den italienske typen, fysisk arving til oldtidi sitt Romarrike. Difor er det at når, i italienaren, ilag med svakheiten til « Latinskheiten » og ein viss « Middelhavsheit », ein intoleranse for det som er tysk kjem til syne, kan det godt seiast at det som rører seg i han er tendensar og kall som sermerkjer han skarpt i same grad frå det overordna og opphavlege som kan finnast i historien til den italienske halvøyi, det vil sei, presist, frå det opphavlege Arisk-romerske elementet. Dermed, verkar det opplagt at, føresett at det var ein sann trong til å retta opp og opphøga den italienske typen moglegvis med det syn for auga å « ortopedisera » han, vilde ikkje kontaktane mellom det italienske og det tyske folket ha leidd til endringar eller forvrengingar for det fyrste men, derimot, dei vilde ha hjelpt til å nå attende til og hevda si bleikna arv : i form av karakter, av indre og ytre formasjon, av stil og av etikk.

Dog, for oss, har me snudd merksemdi vår i same grad mot det motsette problemet, det vil sei, til problemet å finna ut kva, i vår tradisjon, kunde ha virka, på sin måte, på eit opprettande og integrerande vis på det Germanske elementet, i ei foreinande ånd. Men det feltet som me skal vurdera her var annleis. Medan, med tanke på det Germanske bidraget, det som kom i spel var området angåande karakter, om etikk, om stil, var det no naudvendig å henvisa i hovudsak til det overordna planet for det generelle synet på vêrdi og i tillegg til idéen om Staten. På dette viset, er det óg naudvendig å henvisa til det felles opphavet til beggje folki. Det Arisk-romerske elementet – det vil sei, det spesifikt Romerske uttrykket for den felles indoeuropeiske arvi – tredde fram som den essensen som kunde bidra til ein klargjering, til ein atteroppretting og ein vidareutvikling av den tyske åndi. Med tanke på den tidlegare nemnde situasjonen, kunde den essensielle oppgåva oppsummerast med den fylgjande formelen: å oppdaga på ny det Olympiske Nordlege elementet og bringa ut dei verdiane og ideali som stammar frå det.

Likevel, føresetnaden, ved dette tilfellet, var elimineringi av ulike forvirringar og forvrengingar som, både i Tyskland og i Italien, hadde sitt opphav i dei idéane til dei som, i går, hevda at, mellom Tyskland og Italien, kunde det godt vera delte betinga politiske interesser, men at, i botn og grunn, var det uoverstigelege gap mellom Romanskheit og Nordisk Germanskheit. Desse idéane kjem manifestert frå ein vilkårleg og einsidig, ofte i botn og grunn forvrengt, oppfatning av den Nordisk-germanske åndi, som er motsetnaden til ein på lik linje einsidig og kunstig tolking av Romanskheiten, der fiendskapen til ein sekterisk Katolisisme spelar ein relevant rolle. Dermed, ein lærd som hadde eit rykte som germanist, Guido Manacorda, tok opp att nokre omstridde motiv sermerkja ved katolske franske nasjonalistar, slik som, til dømes, Henri Massis, trudde han kunde karakterisera motsetnaden mellom Germanskheit og Romanskheit med formelen « Skog og Tempel »!. « Skog », det vil sei, natur sett over ånd; søken etter sanning i dei underrasjonelle lagi til eksistensen, fridom som elementær frigjering, det tragiske og romantiske synet på vêrdi, religion av evig Vertande, panteisme, immanensisme, naturlege openberringar, individualisme, hevding av blod, folk og rase mot Staten og einkvar positiv orden, og so bortetter – dette vilde vera essensen i Germanskheit. « Tempel »: ånd over natur, søken etter sanning innan grensene for menneskjeleg fornuft leia av ein guddomleg openberring, stil, form, klassisk sans for forholdsreglar, teistisk transcendens, overnaturleg orden og ideal om klårheit, ideal om Staten og ideal om hierarki, og so bortetter – dette vilde vera essensen i Romanskheit.

No, alt dette har ei smak av skjeivheit og vitnar om ein ibuande inhabilitet for objektiv skiljing. Med tanke på faktai i området for konkrete eksistensielle tendensar og om naturleg predisposisjon, er det som logisk vilde bli utleia frå ein antitese av dette slaget, visst det var sant, klårt motbevist av dei elementi som me nettopp har brakt fram frå Germanskheiten og i Preussianismen, og som blir vurdert som sannsynlege for å virka integrerande på åndi og karakteren til italienaren. For deira del, legg katolikkane vekt på den « individualismen » som er serskilt for Protestantismen. Dersom, på det teologiske planet, med omsyn til den « frie undersøkingi » preika av Luther, dette kanskje er sant, er det ikkje slik i det heile teke på det praktiske planet, sidan, trass i Reformasjonen, folki i Sentral- og Nordeuropa har oppretthalde ein medfødd predisposisjon for disiplin, for orden, for respekt for autoritet, medan det er velkjent at Latinske Katolske folk er kjenneteikna av individualisme, anarki og udisiplin.

Dermed, burde det bli undra over til kva grad, motsetnadsvis, romantikken er eit essensielt trekk ved den tyske åndi, og det Spengler har kalla « Faustianisme », med omsyn til om, dog, ikkje kun det Germanske elementet, men óg til ei heil rekkje av sivilisasjonar omtalt av han som « Vestlege », óg er eit essensielt trekk ved den åndi. For oss, burde beggje tendensane sjåast på som endringar meir enn som primære og opphavlege element i den Germanske substansen. Dersom den rolla som, til dømes, Wagner og det Wagnerske lune har hatt i ein viss nyleg tysk kulturkrins, til og med ved politiske hendingar (til dømes, i nokre av dei absurde misbruki i ein nasjonalsosialistisk kontekst), er det likevel meiningsfylt og avgjerande at alle plassar, ved å nytta retten til ein kunstnar (i det minste den moderne kunstnar) til å behandla på sitt vis eit gitt materiale, la Wagner sine hender på motivi til den urgamle Nordisk-germanske og tysk-mellomalderske tradisjonen (inkludert soga om Gralen og Lohengrin, « Svaneriddaren »), har han vore skuldig i å forvri og med sjuklege manipulasjonar som berre kan slå og forbløffa einkvar som, med dei naudvendige tradisjonelle referansepunkti, har ein effektiv kunnskap om emnet.

Dette hindrar ein ikkje frå å gjenkjenna at, ved å gå attende til opphavet, til dei urgamle Nordisk-germanske tradisjonane, hindrar to omstende ei klårgjering av tilhøvet og, til dels, forklarar, om dei ikkje rettferdiggjer, forvirringar like dei som nettopp har blitt gjort til eksempel. Det fyrste er det fragmentariske og ofte falske viset som nokre generelle indoeuropeiske førestillingar (til og med av Hyperboreisk opphav) har gjort sitt inntog på i Nordisk-germanske tradisjonar. Den andre viser til dei etterverknadane som dei mytologiserte og omflytta minni om livet sine omskifte frå oldtidi har hatt i den sistnemnde.

Det er grunn til å dvela ved det andre punktet. I den « tragiske heroismen », i den mørke, og, på same tid, frisleppte og ville, kjensla av liv som nokre difor har tykt var dei medfødde trekki ved den Nordiske åndi, handlar det om ekko av kva som hang saman med fallet til ein serdeles urgamal sivilisasjon. Det er velkjent i kor stor grad folk, der dei gjekk i Wagner sine fotspor, snakka over seg om « gudane sin skumringstime ». Vel, den urgamle beslekta Nordiske termen, ragna-røkkr, burde heller bli omsett til – mindre romantisk men meir passande – « mørkgjering av gudane » (« gudar » og « fall » er berre mytologiske element og enkle bilete). Det er ikkje naudvendig her, å visa til det serskilde synet på vêrdi til ein gitt rase eller sivilisasjon, men heller til hendingar, til livet sine skiftande omstende, som er ein del av den historiske, og til dels kosmiske råma som blei ansett av urgamal lærdom for å vera i slekt med dei fire tidsaldrane, som var kjende i den klassiske oldtidi (den Hesiodiske alderen av bronse og av jarn samsvarar, til dømes, til den av « Ulven » i den Nordiske tradisjonen i Edda). Eit poeng må dog takast opp : ved sidan av slike minne og det tragiske og ville aspektet ved slike livet sine omstende, har den Nordiske åndi kjent til ein høgare sanning. Einkvar med ein tilstrekkjeleg førebuing ser lett at, i mytologien til Edda, samsvarar ikkje dei essensielle elementi til « patosen » til framtredenen av frisleppte elementære krefter og til kampen mot dei, ei heller til sermerkji ved soga som likedan viser resultatet av folkeleg overtru og av framand påverknad ; hovudsaki, angåande den nemnde tradisjonen, er heller i slektskap med meiningar som er vesentleg « Olympiske ». Desse viser til, til dømes, idéen om Midgard, som spelar på den generelle idéen om eit overordna midtpunkt og om ein fundamental vêrdsorden, og som, på eit vis, allereie kan bli omtala som det metafysiske grunnlaget for den keisarlege idéen; dermed, symbolismen til Valhall sitt berg der den isdekka og skinande toppen skin av det evige lyset ovanfor skyene, og i slektskap til dette, med motivet om det sokalla Nordlege Lyset i det sine fleirfaldige former. Lat oss minnast, på dette viset, symbolet om det gylne sete i Gladsheim, « meir skinande enn soli » ; deretter, den kongeborgi i Oegir, som er sete for Æsene og der gull – det tradisjonelle symbolet for alt som er ukorrupterleg, kongeleg og solart – viser seg med krafti til eit brennande lys; deretter, bilete av det himmelske setet ved Gimle, « meir storslege enn eitkvart anna og meir blendande enn soli », som « framleis vil eksistera når himmelen og jordi vert vekke » – og so bortetter. I desse motivi, som i mange andre, sjølv om dei er fragmentariske, kan eit trena auga sjå vitnesbyrdi om ei overordna sida ved urgamal Nordisk mytologi. Og det er ein openbar konklusjon : som menneskji frå den klassiske oldtidi, har dei Nordisk-germanske menneskji kjent til ein orden bortanfor vêrdi av Vertande og ein tragisk og grunnleggjande sanning. I fylgje Voluspå og Gylfagynning, etter Ragna-røkkr vil ei « ny sol » og « ein annan rase » stiga opp; dei « guddomlege heltane », eller Æsene, attervenda til Idafels og atter finna eit gull som symboliserar den opphavlege tradisjonen til det lysande Åsgard og den opphavlege orden. Bortanfor skodda til « Skogen » sigrar dermed eit høgare lys, det er noko sterkare enn Vertande og daud, tragedie og eld, is og daud. Lat oss minnast ordi til Nietzsche : « Bortanfor is, bortanfor Nord, bortanfor daud – vårt liv, vår glede ». Dette er sanneleg den ekstreme trusbekjenningi til den Nordiske mannen, ei trusbekjenning som, til sist, kan kallast Olympisk og klassisk.

Etter at dette punktet har blitt klårgjort, er det naudvendig å anerkjenna at mykje slagg har samla seg på den opphavlege tradisjonen om det Nordlege Lyset, til dels gjennom flyten av tid, til dels gjennom poetiske og romantiske ville fantasiar. Dermed kan me tala om ein « gjenoppdaging av den Nordiske Olympiske vêrdi ». Med dette mål for auga, er det naudvendig å utvida horisonten sin og anta høgare referansepunkt. Faktisk, til og med Günther anerkjente at, for å kjenna den sanne Nordiske essensen, kan me ikkje berre visa til dei religionsformene hjå tyskarane, former som – ifylgje denne lærde – « me dessverre har utilstrekkelege fakta om, som daterar attende til ei tid då dei hadde blitt meir eller mindre påverka av innflytelsen til religiøse omgrep frå Levanten, frå Middelhavet og Vest-Europa, det vil sei, frå det Vestlege Europa som, med Druidevesenet, allereie i stor grad hadde vandra vekk frå den indoeuropeiske religiøsiteten til den reine Nordiske karakteren ». Det er gjennom dei reinare og meir opphavlege formene som denne åndi hadde anteke i andre folk av same ætt at – framleis ifylgje Günther – dei sunnaste elementi for å forstå den sanne essensen til dei Germanske tradisjonane kan finnast. Og, på dette viset, viser ikkje denne forfattaren berre til dei urgamle sivilisasjonane i Indien, i Persien og hjå Hellenarane, men óg til den urgamle Italiske tradisjonen. (3).

Dette leia oss til å formulera tesen at element frå Romanskheit kan hjelpa ein Germansk elite med å gjenvinna medvit om dei « Olympiske » elementi ved den Nordiske tradisjonen på eit felles grunnlag for ein mogleg gjenopprettande og korrigerande handling hjå beggje sivilisasjonane og beggje kulturane. I visse tyske krinsar, kunde denne anerkjenningi av det Romanske elementet både då og framleis i dag (i tilfelle liknande problem oppstår på ny i sivilisasjonen til det « økonomiske miraklet » i dagens Vest-Tyskland) møta ein sterk motstand. Det er ikkje vits å freista å gøyma seg frå det faktum at, i tysk kultur, har det vore ein viss anti-Romansk motvilje i dei essensielt politiske termane frå den sokalla Kulturkampf som blei føreteke av Bismarck for å hevda autoriteten til Staten ovanfor innblandingi frå Kyrkja i Rom og som eit attverande ekko av den Lutherske kontroversen – ein motvilje som har gitt påskot til dei som, i Italien, ikkje maktar å gå bortanfor idéen om ein fundamental antitese mellom Romanskheit og Germanskheit.

For å verta kvitt einkvar misforståing, er det dog naudvendig å skilja ved å indikera kva slags Romanskheit me viser til her. Rom har for ofte vore tenkt som, i Italien, ein abstrakt idé, som ein humanistisk erindring, som ein gjenstand for retorikk. Den opphavlege essensen til Romarriket har for ofte blitt neglisjert – til det Romarriket som er eit majestetisk mysterium om opphavet, til det Romarriket som inneheldt og alltid vil innehalda ei levande kraft, til det Romarriket som ikkje er eit reint historisk konsept eller ein sekulær lovstruktur, men heller ein orden der det som sigrar ikkje kun er menneskjelege verdiar, men krefter, guddomlege skikkelsar og hierarki : ei vêrd av metafysiske spenningar, ei solar vêrd, elitisme, Olympisk og heroisk verkelegheit, orden, lys, rein virilitet, rein handling. Alt dette er nært i slekt med idéen om Staten, om Imperiet. Dette er den Romanskheiten som for oss representerar ein verdi, og den må ikkje bli anteken for å vera eit mirakel frå ein enkeltskaping fødd ut or nesten ingenting, men heller som eit høgdepunkt i heile syklusen til dei indoeuropeiske folki og sivilisasjonane: ikkje som ei byrjing, men heller som ei atterføding, som ei atteroppståing, på mystisk vis, av ei opphavleg arv som, sløra i dei historiske eventualitetane og i det etniske kaoset i den arkaiske Middelhavsvêrdi, manifesterte seg sjølv på ny, nådde eit høgdepunkt med Hellenarane, dog i mangel av ein sunn politisk idé, aldri kunde oppnå og som, i handlingane til Aleksander den Store, kun hadde den flyktige storheiten til ein meteor. Difor, er Romersk storheit kjenneteikna ved symbol som óg er Nordiske og Hyperboreiske, slik som øksi, ulven og ørni ; difor, er det den urgamle Romerske ius sacrum og ius civile framsyner umiskjennelege trekk av slektskap med lovformene til alle urgamle indoeuropeiske sivilisasjonar ; difor, er det flamen dialis, ein serskilt signifikant figur hjå den mest urgamle Romerske sacerdoce, står fram som ei « levande statue frå det guddomlege » og var intimt i slekt med den Romerske idéen om Staten, heile tidi samstundes som han viste trekki til medlemmane av den høgaste heilage kasten til den Indo-Ariske sivilisasjonen. Og denne tradisjonen, trass i mange eventualitetar og mange svekkingar, heldt stand gjennom hundreåri og manifesterte seg i den seine keisarlege perioden i ulike skikkelsar, mytar og hendingar. Difor, som me allereie har minnast tidlegare, bortanfor Cæsaren med diktatoriske trekk, var det ein Cæsar som, ifylgje Suetonius, kunde sei, då han var ung, at hans ætt foreina majesteten hjå kongar med det heilage hjå gudar, som si påverknadskraft dei som herskar over menn framleis er under ; det var Cæsaren som blei tilbedd, ikkje som eit individ, men som ein « evig sigerherre », det vil sei, som ei overpersonleg kraft av Romersk lagnad. Og oldtidi si vêrd såg i August ein like so skjebnesvanger skikkelse; det som var avgjerande var slektskapen som blei grunnlagt mellom hans person, den Delfiske lyskultusen, den Appoloniske idéen av Hyperboreisk opphav og den symbolske figuren til Orestes som ein som bekrefta ein ny mannleg, Ouranisk, rett, i motsetnad til den Pelagiske og førindoeuropeiske Ktoniske vêrdi av Mødrer og av elementære krefter. Eit forvirra, men likevel sterkt, instinkt fekk folk til å ana ein attervending til denne perioden i Romanskheiten : atterkomsti av den opphavlege gylne alderen, som kun er den mytologisk formi anteke av minni om den opphavlege syklusen til ætti der dei ulike urgamle indoeuropeiske rasane oppstod.

Når folk kunde tala om eit aeternitas Romae, var dette difor ikkje retorikk ; det som kjem inn i spel her er det som, sidan det er opphavleg, har ein evig ungdom og, i seg sjølv, faktisk er overlegent den førebelse tilstanden, over « historie ». Men serskilde betydingar på planet til historisk og politisk verkelegheit går ut frå dette. Som har blitt peika på, trekki ved Romarriket i forhold til Hellenarane kan sjåast i den nære slektskapen med idéen om keisarriket og med prinsippet om ein universal orden, noko som, blant anna, tillet ein å trekkja ein parallell mellom det som var sermerkt ved impulsane ved den urgamle Arisk-iranske sivilisasjonen og den metafysiske bakgrunnen som blei gitt ved Mazdeismen. Det Romerske symbolet er essensielt det til ein orden som trekkjer sin høgare rett frå nettopp Olympiske betydingar, som difor deltek i det Arisk-olympiske lyset i tillegg til i noko skjebnesvangert og oververdsleg. På same tid, står det for eit høgdepunkt i menneskjeleg makt og lekamleggjer eit ideal om jordisk rettferd og « triumferande fred ».

Når ein vurderar den Romerske politiske idéen, må ikkje noko stor vekt leggjast på lovformer slik sett, serskilt på dei endra og universale i den negative formi til den seine perioden, former som seinare blei gjort om til fetisjar. Det er nettopp desse som har skaffa til vege det ansporande for ein viss anti-Romansk tysk kontrovers, kritisk mot ein rett « laga av paragrafar » (ikkje til stades i den fyrste Romerske lovfilosofien). På det politiske planet, er det som er viktig i Romarriket den overlegne karakteren som prinsippi og idealet om Staten hadde med tanke på den naturlege orden som alt som er reint etnisk, folk, nasjon og rase, høyrer til – i kraft av det som det ikkje er naudvendig å gjenta her som me har belyst i eit anna kapittel om to prinsipp, « form » og « materie », den fyrste mannleg, den siste kvinneleg, som spelar inn i dei politisk-sosiale organisasjonane og skil dei frå kvarandre i henhald til dominansen til den eine eller den andre.

I den situasjonen som oppstod i går, var dette eit serskilt avgjerande punkt, og den Romanske idéen sto fram som det som kunde korrigera ein av dei mest problematiske sidene utvist ved den tyske rørsla på det viset som det la vekt på Folket og det Folkelege, tvitydige sidan « Folk » tyder både « folk » (massane) og « nasjon » eller « rase ». Ein sann mytologi om rase-folket hadde teke form, som, medan han heldt seg til ein i stor grad naturalistisk oppfatning av det, gjorde det til sitt viktigaste element, den yttarste påstanden, det vil sei, det som kom til å farga kvar einaste politiske, etiske og kulturelle form. Myten, dermed, utvikla seg, på det viset at det same grunnlaget blei gitt til idealet om Riket ; det handla om ein overlegen funksjon hjå leiarskapen, om sjølvstende og om orden utvist av ein gitt nasjon-rase som verken var berika eller leia av eit prinsipp frå høgare oppe, og som mangla ein sann salving. Difor, blei populistiske og kollektivaktige dimensjonar kopla med det Vico kalla « sjølvgodheiten til nasjonane », ein nasjonalistisk blind forelsking som feilaktig hevda å ha sine røter i den Hegelske doktrinen om folkeføraren.

På dette viset, var kontrasten mellom det nye Riket – det Tridje Riket – og den førre tyske politiske tradisjonen likevel openbar, sidan Preussen oppstod opphavleg som den sekulariserte formi til ein Stat oppretta av ein Orden, den Tyske Orden, og sidan, seinare, Staten var det formande prinsippet til Preussianismen og, med Hohenzollarane, garanterte einskapen til Preussen. I perioden då det tyske keisarriket blei formgjeve, det Andre Riket, bak det vernande skjoldet til Bismarck, fordømte urgamle konservative element framleis den « naturalistiske » og undergravande karakteren til ideologien om « nasjonen », og Bismarck sjølv, som ikkje trudde på ideologien i det heile, ei eller på Folket, såg i staden på dynastisk truskap som det sanne sunne åndelege og etiske grunnlaget til keisarriket. Likevel, sjølv i den nasjonalsosialistiske perioden, blant dei som hadde vore fremjarar av den sokalla « konservative revolusjonen » og som hadde mynta konseptet om « det Tridje Riket », var det mogleg å merka element som, medan dei foreina seg med nasjonalsosialismen, heldt, med full kjennskap til fakta, dei høgare referansepunkti. Lat oss nemna, til dømes, Christof Steding, som merka seg at « berre Staten og keisarriket kan dra folket frå ein tilstand av vegetativ Veren-en-soi og gje ein objektiv eksistens til eit fellesskap av rase og blod ». Me har allereie sitert Steding sitt utsakn som tilsa at « menn » erklærar seg sjølve som tilhengjarar av Staten og keisarriket, medan sjølvvalde « matriarkalske » sinn erklærar seg som tilhengjarar av « folket », av Folket, dette er ein stor skilnad, noko vesentleg. « For at ein nasjon eller rase skal nå det høgare planet der idéen om Staten og keisarriket samsvarar, er det naudvendig at det har blitt treft og omforma av « lynet til Apollo » », og det er ingen unntak frå dette. « Nordisk-arisk blod », uttalte Steding, « treng dette glimtet, denne omformingi, ein reinsking som, frå regionane av mørk naturalistisk promiskuitet, leiar det til det åndelege planet, der det vêrdsvide politiske livet til Staten blir iverksett ».

Den « Romerske rasen » kunde bli legitimt ansett som ein av dei som, i oldtidi si vêrd, var rørt av « lynet til Apollo », i so stor grad at han lekamleggjorde eit høgare prinsipp som den førre Middelhavsvêrdi forgjeves hadde freista å føra til siger. Og, her, kan me visa til den briljante rekonstrueringi som Bachofen har gjort av den hemmelege historien til oldtidi si Middelhavsvêrd. Dersom den Appolonisk-faderlege idéen med all den sine beslekta etiske, sosiale, lovmessige og politiske verdiar klarde å hevda seg sjølv sigrande for ei viss tid mot den tvitydige vêrdi av tellurisme, av dionysisme og det tidlege Middelhavske åndelege matriarkiet, var dette nettopp på grunn av Romarriket. Dermed, er me ansikt til ansikt med noko sers annleis ein sjellaus lovpositivisme og ei tilbeding av Staten. Den framtredande stillingen som Staten og retten hadde i Romarriket over det enkle spørsmålet om « folket » (5) hadde ein heilag bakgrunn. Den markerte nærveret og sigeren til ein rase som hadde som sitt senter det virile og faderlege elementet og som hevda det lysande prinsippet (i slekt med skikkelsen til Iupiter Optimus Maximus) – nært i slekt med det Nordiske idealet om Midgard og med det symbolske « Lyset frå Nord » – ikkje på det åndelege planet som den Greske, der myten var sett i samband nesten utelukkande med ei overståande vêrd og kunde gå i gjennom estetiske endringar, men heller på eit plan av vêrdsvid historisk verkelegheit, som var det keisarlege.

Ved å anta slike synspunkt, vil møti som fann stad i historien mellom den Romanske tradisjonen og den Nordisk-germanske, til dømes i Mellomalderen, tre fram i nytt lys. Gjennom heile Mellomalderen, kan situasjonen beskrivast med fylgjande termar: det sant Germanske elementet tente til å vakna på ny her og der i Italien disponertheit for ei felles arv som var tilstades sidan dei tidlegaste dagane i Romarriket ; den Romanske tradisjonen, i nokre av sine aspekt, ga liv til ei åndeleg arv som hadde blitt bleikna i dei Nordisk-germanske ættene i invasjonsperioden, ei arv som, i grunnen, dei beggje delte. Difor, forklarar dette den fortryllingi som Romanskheiten, i den sine allereie mørknande former, hadde på dei fyrste Germanske befolkningane. Dei rasane som sto fram på den store historiescena som nye framleis reine krefter kunde heilt sikkert ha feia vekk, i dei fyrste hundreåri, ikkje berre det som var att av den politiske makti men óg det åndelege symbolet til Romarriket, dersom, ved eit mørkt men sunt instinkt, dei ikkje hadde sansa og funne spor av ei likesinna ånd. Dette kan óg bli anvendt på idéplanet om Staten, og difor er det at den tidlegare nemnde skrivaren, Steding, kunde skriva: « Inntil då, var den Romerske Staten den mest fullkomne i vår vestlege vêrd av alle og, på eit nesten ideelt vis, hadde den realisert den reine idéen om ein Stat av Nordisk ånd ; det faktum at han blei sett på som ein modell, til og med av menn som heldt sine eigne råd i so stor grad som tyskarane i Mellomalderen… burde ikkje koma som ein overrasking. Og å ta ein kik på ansikti til våre forfedre, i den grad det framleis fins bilete eller statuer av dei, er alt ein treng å gjera for å overbevisa seg sjølv om at den sokalla Romanske « forvrengingi » ikkje var skadeleg for dei, sidan dei trer fram som mykje meir mannlege, vakne, sterke og sunne enn dei av våre samtidige som i stor grad fornektar vår tyske fortid ». Her, peika Walter Franck på, var arvi til Vidukind, den Saksiske leiaren, « nært i slektskap med den keisarlege tradisjonen skapt i Romarriket sitt bilete, som, med Karl den Store, med eld og med sverd som einkvar stor omvelting i vêrdsvid historie, for fyrste gong smelta saman i ei tett eining den delte og spreidde vêrdi til dei Germanske ættene » (6). Men den åndelege motparten til denne prosessen må ikkje oversjåast. Dersom « konverteringi » og kristningi av det tyske folket sanneleg kan bli sett på som ein strukturendring, vakna ei fjern Nordisk-arisk arv på ny ved kontakten med Romarriket og forma den storslegne Romansk-germanske sivilisasjonen som blei strukturert og driven framover av den metafysiske spenningi som den Ghibellinske Mellomalderen var.

I dette perspektivet, kan ein Germansk tradisjon på lik linje med ein Romansk tradisjon tilby referansepunkt for samantreff, for skilje mellom kallskjensla og for korrigeringi av dei ideologiske avviki til gårsdagen si tyske rørsle. Eit av desse avviki var den kritikken som blei retta mot idéen om det Fyrste Riket, det Heilage Romerske Keisarrike, på grunn av det sin transcendens og det sin universalitet, som naturleg stod i kontrast til den Folkelege ideologien ; det me nettopp har sagt fjernar ei liknande misforståing og ein liknande fortolkande forvriding, og det me har påpeika ovanfor får det mellomalderske keisarlege fenomenet til å framstå som eit av tilfelli der Folket, rasenasjonen, ikkje er nekta men tek til seg ein overlegen dimensjon – det var samanlikna med « lynet frå Apollo » – noko som blei vitna om av ulike heilage trekk utvist av regjerande fyrstar frå den alderen, og som er føresetnaden for einkvar opptaking av overlegne mål. Naturlegvis, med tanke på samtidi, måtte omorganiseringi ha ein djup effekt, ved å setja spørsmålsteikn nettopp ved mytologien om nasjon-rasen som det primære og drivande elementet til ein politisk organisasjon og bevisa den komplekse karakteren ved ein politisk struktur der toppen var heldt av ein nesten populistisk skikkelse som trekte frå Folket det sin karismatiske karakter og autoritetsprinsipp, i motsetnad til kva som kjenneteiknar legitimiteten til einkvar tradisjonell fyrste.

I ein del ekstremistiske krinsar, dessutan, kunde ein misforståing i nokre vage nyheidenske impulsar merkast. Sant nok, det behovet uttrykt gjennom formuleringi: « kamp om vêrdsanskodingi (« Kampf um die Weltanschauung ») » var legitimt. For at ei rørsle skal ha ein sann skapande karakter, er det naudvendig å ha, ved sidan av enkle politiske ideologiar, si eigi vêrdsanskoding og syn på livet. Og eit behov for å undersøka på ny gyldigheiten til nokre generelt aksepterte førestillingar i slekt med den læra som kom til å dominera i Vesten, det vil sei med Kristendomen, var like so legitimt. Det motet som, på dette viset, den beslekta italienske rørsla vanta – medan ho mana fram symboli til Romanskheiten, var sers forsiktig med ikkje å undra seg over til kva grad atteropptakingi av slike symbol som eit grunnlag for ein ny vêrdsanskoding var foreinleg med dei kristne førestillingane og gjekk difor ikkje lengjer enn til ein konformistisk respekt mot desse og ein kompromisserande stillingstaking – dette motet hadde desse tyske krinsane vist. Dessverre var den « heidenskapen » erklært av desse noko i aller høgste grad kunstig og falsk, den hadde nesten ikkje noko slektskap med det reelle innhaldet i tradisjonane til den overlegne indoeuropeiske førkristne eller ikkje-kristne sivilisasjonen. Førebuing til ein sann tilbakevending til røtene i « kampen om vêrdsanskodingi » vanta. Forvriding av mange motiv og den kraftige politiseringi av andre emne var serdeles openbar, til dømes, i det berømte verket « Der Mythos des 20. Jahrhunderts » av Alfred Rosenberg, som nærast var autoritativ – og når folk sympatiserte med dei som fremja ein sokalla « naturleg doktrine om åndi » og kombinerte det med ein mystisk forståing av livet og blodet, med dei som kunngjorde den irrasjonalismen som me har kritisert i eit tidlegare kapittel, med dei som trudde dei kunde kalla « Uarisk » einkvar doktrine om transcendens og i tillegg einkvar høgare innsats, og so bortetter, var den regressive tendensen openbar, i nyheidenskapen, tok eit naturalistisk syn på tilveret som likna på det som var serskilt ved dei formene for sivilisasjon som oppstod før framtredenen åt vêrdi til dei indoeuropeiske Olympiske gudane form. Difor, var det ikkje overraskande at, blant dei som hevda dei var « heidningar » og kjempa for ein ny tysk nasjonalreligion, mana nokre til ein attervending til matriarkiet (Bergmann), og at Klages viste til synet på livet hjå det Pelagiske folket, det vil sei, til det tidlege Middelhavsfolket som Dorarane og dei Appoloniske Hellenarane kjempa mot og som, i Italien, kunde bli sett i slektskap med den Plebeiske delen av den Romerske Staten. Men den vekti som blei lagt på kvinna som mor i nokre organisasjonar i det tyske regimet, blant dei som på same tid forsvarte det typisk virile idealet om Ordensstaten, det vil sei, den Staten som blir leia av ein Orden, ikkje av ein klasse av smålege demokratiske politiske intrigemakarar, av partifolk eller av demagogar, var litt mistenksam. So sant den tyske « nyheidenske » tendensen var skuldig i desse endringane, i denne uforstanden og i denne primitiviteten, var den viktige saki å visa at det gjekk an å ta stilling mot han, ikkje på kristent grunnlag eller på sludder slik som « Skog og Tempel », men på grunnlag av sanne Indoeuropeiske, Ariske, røter. Med dei termane og innanfor dei grensene som me allereie har påpeika, hadde Romanskheiten ulike gyldige referansepunkt for å rydda opp, retta opp og restaurera den naudvendige åndelege disiplinen i området for « kampen for vêrdsanskodingi » og i den revisjonismen, prinsipielt sett heilt legitim, som sermerkja den.

Det er framleis eit punkt som må takast opp. I historien, har Nord og Syd vore gjenstand for ein tosidige nostalgi som ofte har nådd ei likevekt. På dette viset, har eit merkeleg omstende gjort sin framkomst. Medan nostalgi for Syden stort sett har ein « fysisk » og sentimental karakter, har nostalgi for Norden stort sett hatt ein åndeleg og metafysisk karakter. Framleis i dag, føler mannen i Sentral og Nordeuropa nostalgi for Syden, anten som ein humanist eller som ein som søker etter soli og fysisk restaurering og ein viss fargerik atmosfære som er utrusta med, for han, ein eksotisk karakter. Vesenet til nostalgien for Norden som av og til viste seg blant oldtidi sine Middelhavsmenneskje i den klassiske perioden var annleis. Det som fans, for dei, i det området var den mystiske « Kvite Øyi », det heilage landet til Hyperborearane og Thule, tenkt som eit ei solar øy – tule a sole nomen habens. Dei trudde at Kronos, den symbolske guden til den gylne alderen, det vil sei frå dei opphavlege tidene, framleis levde i Norden, i so stor grad at det Arktiske havet eingong blei omtala som den Kroniske Sjøen. I Norden, tilbydde « midnattssoli » det fysiske symbolet for det høgaste mysteriet i det antikke Middelhavsområdet, om det indre lyset som stig der det fysiske visnar hen. Norden med fenomenet med ein dag nesten utan natt verka for dei å vera det næraste landet til det evige lyset. Det blir sagt at ein Romersk keisar førte sine legionar til dei yttarste grensene i Britannien ikkje so mykje i søken etter militære sigrar som for å oppleva i sin levetid den guddomleggjeringi som venta Romerske fyrstar etter dauden og for å betrakta på nært hald kongen over gudane, som dog, i henhald til ein annan tradisjon og eit anna mytologisk motiv, bur i Latium, det Romerske landet.

Dette verkar difor til å bekrefta minnet om at den Nordiske Olympiske vêrdi, som hadde blitt bleikna i ulike trekk ved dei seinare Germanske tradisjonane, var halde i live i dei Middelhavslege rasane av same ætt. Det er i denne opphavlege tradisjonen – har me sagt – at det som er verkeleg evig i Romanskheiten har sine røter. Det kan dermed bli tenkt at, i den grad som, gjennom denne Romanskheiten, den Germanske mannen hadde blitt hjelpt til å laga for seg sjølv ei antiromantisk, klår, viril, og, på same tid, fri og adeleg, førestilling om vêrdi, vilde han ikkje ha vandra vekk frå seg sjølv men han vilde ha blitt leia attende til dei djupaste og mest opphavlege elementi ved tradisjonane hans. Utan å ta stilling til at dette utgjorde eit gyldig grunnlag for dei positive potensiali ved den tyske rørsla til å bli aktualisert og for dei negative til å bli lamma inni ein aktiv atteropptaking av symboli til ein « konservativ revolusjon », og den fylgjande naturlege sigeren over einsidige og tendensiøse antitesar mellom beggje kulturane vilde ha leia til eit grunnlag for ei sann forståing mellom elitane hjå beggje folki. Nostalgien til den Nordiske åndi etter det Middelhavske lyset kan dermed gå bortanfor det estetiske planet og naturalismen og få smak for den djupaste betydingi til ein åndeleg impuls som, i området for fysisk verkelegheit, søker å få ein forutaning av ein metafysisk verkelegheit.

Klassisk karakter av dominerande handling. Mistru til einkvar oppgiving av sinnet. Vilje til ein heroisk katarsis. Erklæring av alle dei realistiske verdiane, av disiplin og rein kraft, av kosmos mot kaos, for det som er meir enn livet med tanke på det enkle livet, av ein klår og lysande visjon i motsetnad til det som er obskurt dyreaktig, instinktivt og naturalistisk ; form, hierarki, avgrensingar som har trekket til ein evig som har sjølvherredøme. Staten, Keisarriket, idealet om asketiske krigarske organisasjonar som dei nye Ordenane – alt dette ligg bortanfor Norden og Syden, alt dette er « Arisk » og « Romersk » : dette er trekki ved einkvar konstruktiv syklus, ved alle store lagnadstynga rasar, i deira periode av høg spenning.

Men, dessverre, i den tilstanden av kryping i støvet som Europa befinn seg i no, kva kan presenteringi av slike ideal og frammaningi av slike symbol bety?

Julius EVOLA

(1) Dei idéane som me skal oppsummera her samsvarar til dei mest essensielle delane av ei førelesing som me gav i ulike tyske byar (Berlin, Stuttgart, Hamburg og Braunschweig), bak det vernande skjoldet til det Tysk-italienske selskapet og til Riksministeriet for Utanrikssaker. Det kan vera interessant å minnast ei hending. Aktiviteten vår blei hindra av ein klikk i det Italienske Ministeriet for Utanrikssaker, som ikkje kunde tola at denne aktiviteten var « fri » og ikkje samsvarte med dei « autoriserte » elementi som hadde blitt tilsett av dei som hadde blitt stolt på til å styra retningi til « kulturen ». Eg blei nesten anklaga for å ha ærekrenka « Latinskheiten » fordi, i den førre førelesingi me hadde gitt i Tyskland, framleis etter tysk invitasjon, hadde me prøvd å gjera det klårt at Italien ikkje berre var mandolinspelarar, makaroni, « Sole mio », lidenskaplege og svartsjuke elskarar, gestikulerande folk og, generelt, det Italien som turistane tenkte seg, og at me streva for å føreslå eit høgare ideal for danningi av ein ny italienar. På grunn av denne farlege aktiviteten vår, hadde desse krinsane til og med freista å hindra oss frå å venda attende til Tyskland for å halda førelesingar, ved å nekta oss å få visum. Saki blei løyst kun takka vera den personlege innblandingi til Mussolini. Blant « godt omtykte » element autoriserte til å fremja italiensktyske kulturelle forhold, var det, til dømes, Guido Manacorda, som sitt forvrengjande fiendskap i tolkingi av Germanskheiten me skal tala om nedanfor.

(2) For dei framleis gyldige aspekti ved dette problemet og for løysingi på det, sjå J. Evola, « Men among the Ruins », Chapter 16.
(3) H. F. K. Günther, « Frömmigkeit nordischer Artung », Iena, 1934, s. 8-12.
(4) C. Steding, « Das Reich und die Krankheit der europäischen Kultur », Hamburg, 1938, s. 217-233, 292-293, 587.
(5) I tillegg, det burde nemnast at, opphavleg, tydde ordet « populus » i Romarriket ikkje « folket » i den moderne tydingi, demosen, men viste til dei velstrukturerte borgarkollektivi, som meir eller mindre var organisert militært i kuriar.
(6) I introduksjonen til « Das Reich und die Krankheit der europäischen Kultur ».

Copyright © 2007 Thompkins & Cariou

Publicités